Προεγχειρητική Διάγνωση2018-03-21T19:15:27+00:00

Project Description

Προεγχειρητική Διάγνωση

Οι απεικονιστικές τεχνικές, όπως η μαστογραφία και η μαγνητική τομογραφία, συχνά, σε συνδυασμό με τη φυσική εξέταση του μαστού μπορούν αν οδηγήσουν στην υποψία ότι η εξεταζόμενη πάσχει από καρκίνο του μαστού. Παρά ταύτα, ο μόνος τρόπος που θα μας δώσει τη βεβαιότητα της διάγνωσης είναι η λήψη ενός δείγματος ιστού από την ύποπτη περιοχή και η εξέτασή του στο μικροσκόπιο.
Βιοψία είναι η ιατρική πράξη, κατά την οποία αφαιρείται ένα μικρό κομμάτι ιστού, από μια περιοχή ενδιαφέροντος του ανθρώπινου σώματος. Εάν ο ιατρός ψηλαφήσει κάτι ύποπτο στον μαστό ή δει κάτι ύποπτο σε μια απεικονιστική μελέτη, θα ζητήσει βιοψία. Το δείγμα ιστού που θα αφαιρεθεί, θα εξεταστεί από έναν παθολογοανατόμο – ιστοπαθολόγο (ένας ιατρός που είναι ειδικευμένος στη διάγνωση ασθενειών) ο οποίος θα ελέγξει αν υπάρχουν ή όχι καρκινικά κύτταρα. Εάν υπάρχουν, ο ιστοπαθολόγος θα ελέγξει τα χαρακτηριστικά του καρκίνου. Το αποτέλεσμα της βιοψίας δίνεται σε γραπτό πόρισμα που περιγράφει όλα τα ιστοπαθολογικά ευρήματα.
Συνήθως, η βιοψία είναι μια απλή διαδικασία. Στις ΗΠΑ, μόνο το 20% των γυναικών που υποβάλλονται σε βιοψία έχουν τελικά καρκίνο. Αντίθετα, στη Σουηδία, που η λογιστική του κόστους υγείας είναι πολύ πιο περιορισμένη, και μόνο οι πιο ύποπτες βλάβες υποβάλλονται σε βιοψία, το 80% των γυναικών που υποβάλλονται σε βιοψία έχουν καρκίνο (κακοήθεια).

Τεχνικές Βιοψίας

Διαφορετικές τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διενέργεια βιοψίας και πιθανότατα, ο χειρουργός θα χρησιμοποιήσει την όσο το δυνατόν λιγότερο επεμβατική τεχνική – εκείνη δηλαδή που θα κάνει την μικρότερη τομή και θα προκαλέσει την μικρότερη ουλή.

Ωστόσο, η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται κυρίως από την κατάσταση της εκάστοτε ασθενούς. Βιοψία μπορεί να γίνει χρησιμοποιώντας μια βελόνη, η οποία αφού διαπεράσει το δέρμα και βρεθεί εντός του μαστού, στη συνέχεια αφαιρεί ένα δείγμα ιστού. Μπορεί, όμως, να περιλαμβάνει μια μικρή χειρουργική επέμβαση κατά την οποία ο χειρουργός, μετά από μια τομή στο δέρμα, αφαιρεί μέρος ή όλο τον ύποπτο ιστό.

Παρακέντηση δια λεπτής βελόνης
(Fine needle aspiration biopsy)

Η παρακέντηση δια λεπτής βελόνης (FNA) είναι η λιγότερο επεμβατική μέθοδος για διενέργεια βιοψίας και συνήθως, δεν αφήνει ουλή. Η εξεταζόμενη τοποθετείται σε ύπτια θέση. Χορηγείται μια ένεση τοπικής αναισθησίας στον υπό εξέταση μαστό. Ο χειρουργός ή ο ακτινολόγος χρησιμοποιούν μια λεπτή βελόνη με κοίλο εσωτερικό για να αφαιρέσει ένα δείγμα κυττάρων από την ύποπτη περιοχή. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο διενεργών την εξέταση μπορεί να ψηλαφήσει την μάζα και να οδηγήσει τη βελόνη στο σωστό σημείο.
Στις περιπτώσεις που η μάζα δεν είναι ψηλαφητή, ο χειρουργός ή ο ακτινολόγος μπορεί να χρειαστεί κάποια απεικονιστική τεχνική για να κατευθύνει τη βελόνη στη σωστή τοποθεσία. Όταν χρησιμοποιείται υπέρηχος, η τεχνική λέγεται «βιοψία καθοδηγούμενη από υπέρηχο» ή όταν χρησιμοποιείται μαστογραφία, η τεχνική λέγεται «στερεοτακτική βιοψία βελόνης». Στην βιοψία καθοδηγούμενη από υπέρηχο, ο ιατρός παρακολουθεί τη βελόνη στην οθόνη του υπερήχου για να την οδηγήσει στην περιοχή ενδιαφέροντος. Στην στερεοτακτική βιοψία βελόνης, λαμβάνονται μαστογραφίες από διαφορετικές γωνίες, για να εντοπιστεί η θέση του όγκου του μαστού. Στη συνέχεια ο ιατρός εισάγει τη βελόνη με κοίλο εσωτερικό, για να αφαιρέσει το κυτταρικό δείγμα.

Βιοψία με κόπτουσα βελόνη
(Core Needle Biopsy)

Στη βιοψία με κόπτουσα βελόνη χρησιμοποιείται μεγαλύτερης διαμέτρου βελόνη με εσωτερικό κοίλο, σε σχέση με αυτή που χρησιμοποιείται στην παρακέντηση λεπτής βελόνης. Η ασθενής τοποθετείται σε ύπτια θέση. Μετά τη διενέργεια τοπικής αναισθησίας, ο χειρουργός ή ο ακτινολόγος χρησιμοποιεί τη βελόνη για να αφαιρέσει διάφορα κυλινδιρκά δείγματα ιστού από την ύποπτη περιοχή. Στις περισσότερες περιπτώσεις η βελόνη χρησιμοποιείται 3-6 φορές για να ληφθούν αρκετά δείγματα. Συνήθως, η βιοψία με κόπτουσα βελόνη δεν αφήνει ουλή.
Στην περίπτωση που η βλάβη δεν μπορεί να ψηλαφηθεί, ο διενεργών την βιοψία μπορεί να χρησιμοποιήσει μια απεικονιστική τεχνική όπως την βιοψία καθοδηγούμενη από υπέρηχο ή την στερεοτακτική βιοψία βελόνης. Ένα μικρό μεταλλικό κλιπ μπορεί να εμφυτευτεί μέσα στο μαστό για να δείχνει τη θέση της βιοψίας, πρακτική ιδιαίτερα χρήσιμη στην περίπτωση που ο ιστός αποδειχθεί καρκινικός και απαιτηθεί περεταίρω χειρουργική επέμβαση. Το κλιπ αφήνεται εντός του μαστού και δεν είναι επιβλαβές για το σώμα. Εάν η βιοψία οδηγήσει σε χειρουργική επέμβαση, κατά τη διάρκεια της τελευταίας θα αφαιρεθεί και το κλιπ.
Τόσο η FNA, όσο και η βιοψία με κόπτουσα βελόνη, εκτός του ότι δίνουν γρήγορα αποτελέσματα χωρίς την πρόκληση σημαντικού πόνου ή ουλής, δίνουν την ευκαιρία σε ιατρό και ασθενή να συζητήσουν όλες τις θεραπευτικές επιλογές πριν τη διενέργεια χειρουργικής επέμβασης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η βιοψία δια βελόνης μπορεί να γίνει και στο ιδιωτικό ιατρείο, εκτός και αν ο ιατρός χρειαστεί κάποια απεικονιστική μέθοδο, ως οδηγό για τη βιοψία. Παρά ταύτα, η βιοψία δια βελόνης έχει έναν μεγαλύτερο κίνδυνο ψευδώς αρνητικού αποτελεσμάτος, δηλαδή, ένα αποτέλεσμα που υποδηλώνει απουσία του καρκίνου, ενώ αυτός στην πραγματικότητα υφίσταται. Αυτό συμβαίνει διότι με τη βιοψία δια βελόνης αφαιρείται ένα μικρότερο κομμάτι ιστού, απ’ ότι στη χειρουργική βιοψία, που μπορεί να μην εμπεριέχει καρκινικά κύτταρα. Ο θεράπων μπορεί να προτείνει μια χειρουργική βιοψία μετά, ή αντί της βιοψίας δια βελόνης. Ιατρός και ασθενής μπορούν να συναποφασίζουν για την καλύτερη επιλογή, σε κάθε περίπτωση.

Βιοψία μαστού υπό αναρρόφηση
(Vacuum-assisted breast biopsy)

Η πολλαπλή θηλωμάτωση ορίζεται ως η ύπαρξη τουλάχιστον πέντε διακριτών θηλωμάτων σε μια συγκεκριμένη περιοχή του μαστού, είτε στην περιφέρεια του είτε κάτω από τη θηλή. Τα πολλαπλά θηλώματα ανευρίσκονται συνήθως σε αμφότερους τους μαστούς, ενώ είναι πιθανότερο να συνυπάρχει in situ ή διηθητικό καρκίνωμα, σε σχέση με το ενδοπορικό θήλωμα. Είναι κοινά αποδεκτό, ότι η πολλαπλή θηλωμάτωση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού σε σχέση με το γενικό πληθυσμό.

Στη μαστογραφία απεικονίζονται ως λοβωτά, στρογγυλά ή ωοειδή μορφώματα με σαφές περίγραμμα. Τα πολλαπλά περιφερικά θηλώματα έχουν καλοήθη απεικόνιση και εντοπίζονται στις τελικές λοβιακές μονάδες. Σε ένα ποσοστό 20% συνυπάρχει και αυτόματο έκκριμα θηλής.

Δειγματοληπτική βιοψία
(Incisional Biopsy)

Η δειγματοληπτική βιοψία μοιάζει περισσότερο με ένα κανονικό χειρουργείο. Μετά τη χορήγηση τοπικής αναισθησίας και τη χορήγηση μιας ένεσης για την πρόκληση μέθης, ο χειρουργός, με τη βοήθεια χειρουργικού νυστεριού κόβει το δέρμα και αφαιρεί ένα κομμάτι του προς εξέταση ιστού.
Όπως και στη βιοψία δια βελόνης, εάν ο χειρουργός δεν μπορεί να ψηλαφήσει την μάζα ή την ύποπτη περιοχή, μπορεί να χρησιμοποιήσει μαστογραφία ή υπέρηχο για να βρει το σωστό σημείο. Ο χειρουργός μπορεί να χρησιμοποιήσει επίσης μια τεχνική που λέγεται εντοπισμός μέσω συρμάτινου οδηγού (needle wire localization). Οδηγούμενος είτε από μαστογραφία, είτε από υπέρηχο, ο χειρουργός εμφυτεύει μια μικρή βελόνη, με κοίλο εσωτερικό, στην ανώμαλη περιοχή. Ένα μικρό σύρμα τοποθετείται δια μέσου της βελόνας και εντός της περιοχής ενδιαφέροντος. Στη συνέχεια, η βελόνη αφαιρείται. Ο ιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει το σύρμα ως οδηγό, για να βρει το σωστό σημείο για τη βιοψία.
Ο θεράπων μπορεί να προτείνει τη δειγματοληπτική βιοψία εάν τα αποτελέσματα της βιοψίας δια βελόνης είναι ασαφή, ή εάν η ύποπτη περιοχή είναι πολύ μεγάλη για να ληφθεί εύκολα δείγμα δια βελόνης. Όπως και στην βιοψία δια βελόνης, έτσι και στην δειγματοληπτική βιοψία υπάρχει κάποια πιθανότητα το αποτέλεσμα να είναι ψευδώς αρνητικό. Ωστόσο, τα αποτελέσματα από αυτή την εξέταση λαμβάνονται αρκετά γρήγορα. Δεδομένου ότι πρόκειται για χειρουργική πρακτική, η δειγματοληπτική βιοψία είναι περισσότερο επιθετική από την βιοψία δια βελόνης, αφήνει ουλή, και μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος για την επούλωση.

Βιοψία μετά από χειρουργική εξαίρεση
(Excisional biopsy)

Στην excisional biopsy, που είναι η πλέον επεμβατική μορφή βιοψίας, ο χειρουργός αφαιρεί ολόκληρο τον ύποπτο ιστό από τον μαστό. Επιπλέον, αφαιρει και ένα μικρό τμήμα υγιούς ιστού πέριξ του υπόπτου, που ονομάζεται «υγιές όριο».
Όπως και στην δειγματοληπτική βιοψία, εάν η ύποπτη περιοχή δεν είναι δυνατό να ψηλαφηθεί, ο χειρουργός θα χρησιμοποιήσει είτε μαστογραφία ή τον υπέρηχο προκειμένου να βρει το σωστό σημείο. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει τον εντοπισμό μέσω συρμάτινου οδηγού για να σημειώσει την σωστή περιοχή που θα διενεργηθεί η βιοψία.
Η βιοψία μετά από χειρουργική εξαίρεση είναι ο πλέον σίγουρος τρόπος για να οριστεί η τελική διάγνωση, χωρίς την πιθανότητα ψευδών αρνητικών αποτελεσμάτων. Επιπλέον, αφού έχει αφαιρεθεί ολόκληρη η μάζα, η ασθενής καθησυχάζεται περισσότερο. Παρά ταύτα, η βιοψία μετά από χειρουργική εξαίρεση μοιάζει περισσότερο με κανονικό χειρουργείο, θα αφήσει ουλή και θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος για την επούλωση. Όπως και η δειγματοληπτική βιοψία, έτσι και η βιοψία μετά από χειρουργική εξαίρεση διενεργείται με τοπική αναισθησία.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε πριν από τη βιοψία:

Οι βιοψίες δεν είναι επείγουσες πράξεις και μπορούν να προγραμματιστούν για τη διευκόλυνση του ασθενούς. Όμως, λόγω της ανάγκης του ανθρώπου για εφησυχασμό, οι περισσότεροι εξεταζόμενοι θέλουν οι βιοψίες τους να διενεργηθούν …. «χθες».
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, το 90% των βιοψιών πρέπει να γίνονται δια βελόνης. Εντούτοις, σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι το 70% περίπου των βιοψιών είναι χειρουργικές. Αυτό σημαίνει ότι πολλές γυναίκες που δεν πάσχουν από καρκίνο υποβάλλονται σε μια μη αναγκαία χειρουργική επέμβαση, όπως επίσης και ότι οι γυναίκες στις οποίες διαγιγνώσκεται καρκίνος του μαστού πρέπει να υποβληθούν και σε δεύτερη επέμβαση για να αφαιρεθεί ο καρκίνος.

Πριν τη διενέργεια της βιοψίας, ο ιατρός οφείλει:

• Να επανελέγξει το αποτέλεσμα της μαστογραφίας και όποιων άλλων απεικονιστικών τεχνικών έχει στη διάθεσή της η εξεταζόμενη.
• Να δείξει στην εξεταζόμενη την επίμαχη περιοχή.
• Να της εξηγήσει τον τύπο της βιοψίας που θα διενεργηθεί, καθώς και γιατί της προτείνει αυτό τον συγκεκριμένο τύπο.
• Να της εξηγήσει πώς και γιατί θα διενεργηθεί η βιοψία.
• Να απαντήσει σε όλες τις ερωτήσεις της.
• Να φροντίσει για όλα τα έγγραφα συγκατάθεσης που πρέπει να υπογραφούν.
• Να ενημερώσει την ασθενή για το πού και πότε μπορεί να λάβει το αποτέλεσμα της βιοψίας.
Λίγες ημέρες ή μια εβδομάδα μετά τη διενέργεια της βιοψίας, η εξεταζόμενη πρέπει να λάβει την ιστοπαθολογική έκθεση, που θα εξηγεί τι βρέθηκε στο δείγμα ιστού που εξετάστηκε.

Ρωτήστε τον γιατρό

Διαβάστε επίσης